Krótko i bez obietnic: jaki egzamin z duńskiego albo norweskiego jest urzędowo wymagany do pobytu stałego i do obywatelstwa, a kiedy nie jest wymagany żaden. Osobno dla obywateli UE (np. Polski) i dla osób z Ukrainy z ochroną czasową.
Stan na 11.11.2026. Każdy punkt sprawdziliśmy tego dnia na stronie urzędu, do której prowadzi link pod punktem. W 2026 r. przepisy zmieniały się kilka razy - przed decyzją otwórz stronę urzędu.
Dania
Egzaminy z duńskiego to Prøve i Dansk 1, 2 i 3 (PD1, PD2, PD3).
Czy obywatel UE, np. Polak, musi zdać egzamin z duńskiego, żeby zostać w Danii na stałe?
Nie. Obywatel UE po 5 latach nieprzerwanego, legalnego pobytu w Danii ma prawo stałego pobytu według przepisów UE. Wśród warunków nie ma języka ani egzaminu.
Dokument potwierdzający to prawo wydaje urząd SIRI na wniosek, bez opłaty. Przyda się później, na przykład przy wniosku o obywatelstwo.
Źródło: nyidanmark.dk - stały pobyt według przepisów UE
Jaki egzamin jest potrzebny do obywatelstwa duńskiego?
Zasadą jest Prøve i Dansk 3 (PD3) i test wiedzy o Danii, Indfødsretsprøven. PD2 wystarcza osobie, która w ostatnich 2 latach nie pobierała pomocy z ustawy o aktywnej polityce socjalnej ani z ustawy integracyjnej, a w ostatnich 9 latach pobierała ją łącznie nie dłużej niż 3 miesiące. Te warunki dotyczą też obywateli UE.
Uwaga: od 6.03.2026 ministerstwo wstrzymało rozpatrywanie wniosków o obywatelstwo (są wyjątki, m.in. dla niektórych dzieci) do czasu, aż będzie jasne, jakie warunki mają obowiązywać. Rząd zapowiedział rozmowy o nowych warunkach, więc wymóg językowy może się zmienić.
Źródło: uim.dk - znajomość duńskiego, uim.dk - wstrzymanie spraw (6.03.2026), uim.dk - zapowiedź nowych warunków (5.10.2026)
Czym są PD1, PD2 i PD3 i kiedy się je zdaje?
To egzaminy kończące trzy ścieżki państwowej nauki duńskiego (Danskuddannelse 1, 2 i 3). Poziomy według urzędowej strony o egzaminach: PD1 - część pisemna A1, ustna A2+; PD2 - pisemna B1, ustna B1+; PD3 - B2.
Sesje są dwie w roku: maj-czerwiec i listopad-grudzień. Egzamin można zdawać bez chodzenia na kurs (jako selvstuderende): opłata w 2026 r. to 1 646 koron, zapisy bezpośrednio w szkole językowej, która prowadzi egzamin. Zapisy kończą się długo przed sesją - na sesję zimową 2026 minęły 31.08.2026; daty na 2027 r. podaje strona z terminami.
Źródło: danskogproever.dk - o egzaminach, danskogproever.dk - terminy i zapisy
Czy lekcje duńskiego są bezpłatne?
Tak. Danskuddannelse jest bezpłatna przez najwyżej 5 lat, liczonych od chwili, gdy można zacząć naukę.
Pracownicy i inni, którzy utrzymują się sami, w tym obywatele UE, wpłacają szkole kaucję 2 000 koron - wraca po zdaniu testu modułu w terminie. Osoby z zezwoleniem z ustawy specjalnej uczą się w ramach programu gminy; ustawa nie przewiduje dla nich kaucji.
Źródło: danskogproever.dk - bezpłatna nauka duńskiego
Jaki egzamin z duńskiego jest potrzebny do pobytu stałego (obywatele krajów spoza UE)?
Prøve i Dansk 2 (PD2) albo egzamin na tym samym lub wyższym poziomie. To jeden z warunków podstawowych - obok m.in. 8 lat legalnego pobytu i pracy na pełny etat przez co najmniej 3 lata i 6 miesięcy w ostatnich 4 latach.
Trzeba też spełnić 2 z 4 warunków dodatkowych, a zdany Prøve i Dansk 3 (PD3) jest jednym z nich. Kto spełnia wszystkie cztery, może dostać pobyt stały po 4 latach zamiast 8.
Źródło: nyidanmark.dk - pobyt stały
Osoby z Ukrainy z zezwoleniem z ustawy specjalnej (særloven): do kiedy jest ważne?
Obecne zezwolenia i karty pobytu są ważne do 17.03.2027. Od 1.10.2026 obowiązuje rozporządzenie, według którego zezwolenia mogą zostać przedłużone do 17.03.2028.
Wniosku składać nie trzeba: duński urząd imigracyjny (Udlændingestyrelsen) przedłuża zezwolenie sam, jeśli nadal spełniasz jego warunki, m.in. nadal mieszkasz w Danii. Co będzie po 17.03.2028, urzędy jeszcze nie podały.
Źródło: nyidanmark.dk - przedłużenie zezwoleń, retsinformation.dk - rozporządzenie nr 828
Czy z ustawy specjalnej można przejść na pobyt stały?
Nie. Na podstawie zezwolenia z ustawy specjalnej nie dostaje się pobytu stałego, a lata na tym zezwoleniu nie liczą się do wymaganych 8 lat.
Do pobytu stałego liczy się dopiero czas na zezwoleniu z ustawy o cudzoziemcach (np. praca, studia, łączenie rodzin). Według ministerstwa (uzasadnienie projektu ustawy L 43) osoba z zezwoleniem z ustawy specjalnej może złożyć wniosek o takie zezwolenie na zwykłych zasadach. Strona dla osób z Ukrainy nie opisuje, jak to zrobić - zapytaj w Udlændingestyrelsen albo w SIRI.
Źródło: nyidanmark.dk - informacje dla osób z Ukrainy, folketingstidende.dk - projekt L 43
Norwegia
Egzamin z norweskiego to Norskprøven: czytanie, słuchanie, pisanie i część ustna. Do pobytu stałego i obywatelstwa liczy się część ustna.
Czy obywatel UE/EOG, np. Polak, musi zdać egzamin z norweskiego, żeby zostać w Norwegii na stałe?
Nie. Po 5 latach nieprzerwanego, legalnego pobytu obywatel UE/EOG dostaje prawo stałego pobytu (varig oppholdsrett). Norweski urząd imigracyjny UDI nie wymaga do tego ani kursu, ani egzaminu.
Źródło: udi.no - prawo stałego pobytu dla obywateli UE/EOG
Jaki egzamin jest potrzebny do obywatelstwa norweskiego?
Osoby w wieku 18-67 lat muszą zdać ustny egzamin z norweskiego co najmniej na poziomie B1 oraz test obywatelski (statsborgerprøve) albo test wiedzy o społeczeństwie zdany po norwesku. Dotyczy to także obywateli UE/EOG.
Główna zasada co do czasu: 8 lat pobytu w ostatnich 11 latach (6 z ostatnich 10 przy wystarczającym dochodzie).
Źródło: udi.no - egzaminy wymagane do obywatelstwa
Czym jest Norskprøven i kiedy się go zdaje?
To państwowy egzamin z norweskiego, za który odpowiada urząd HK-dir. Ma cztery części: czytanie, słuchanie, pisanie i część ustną; mierzy poziomy od A1 do B2.
Większość gmin organizuje go cztery razy w roku: w marcu, w maju, we wrześniu i na przełomie listopada i grudnia. Zapisy są tylko w krótkich oknach, np. 25-29.01.2027 na sesję marcową i 12-16.04.2027 na majową. Cenę ustala gmina.
Test wiedzy o społeczeństwie (samfunnskunnskapsprøve) można zdawać w 23 językach, w tym po ukraińsku i po rosyjsku; po polsku nie.
Źródło: prove.hkdir.no - Norskprøve A1-B2, prove.hkdir.no - test wiedzy o społeczeństwie
Jaki egzamin z norweskiego jest potrzebny do pobytu stałego (obywatele krajów spoza UE/EOG)?
Od 1.09.2025 osoby w wieku 18-67 lat muszą zdać ustny egzamin z norweskiego na poziomie A2 lub wyższym oraz test wiedzy o społeczeństwie (samfunnskunnskapsprøve) w języku, który rozumieją. Wymogu odbycia kursu już nie ma - liczy się zdany egzamin.
Kto złożył dokumenty na policji przed 1.09.2025, podlega dawnemu wymogowi A1. Są wyjątki, m.in. ze względów zdrowotnych.
Źródło: udi.no - egzaminy wymagane do pobytu stałego, udi.no - zmiana od 1.09.2025
Osoby z Ukrainy z ochroną zbiorową (kollektiv beskyttelse): na jak długo?
Zezwolenie jest wydawane na rok i przedłużane automatycznie, łącznie do 5 lat. Rząd zapowiedział, że nie zakończy tej ochrony w 2027 r., i zaproponował podniesienie limitu z 5 do 7 lat - to na razie propozycja w konsultacjach, nie przepis.
UDI pisze, że nie jest jeszcze ustalone, co stanie się z osobami, którym 5 lat minie w 2027 r.
Źródło: udi.no - przedłużenie ochrony zbiorowej, udi.no - propozycja 7 lat (9.10.2026)
Czy ochrona zbiorowa liczy się do pobytu stałego?
Nie. Zezwolenie z ochrony zbiorowej nie daje podstawy do pobytu stałego.
Można wystąpić o inne zezwolenie na zwykłych zasadach (np. jako pracownik wykwalifikowany), ale kto przejdzie na inne zezwolenie, nie dostanie ponownie ochrony zbiorowej.
Źródło: udi.no - po decyzji o ochronie zbiorowej, udi.no - inne zezwolenia
Czy osoby z ochroną zbiorową mają prawo do nauki norweskiego?
Tak. Osoby w wieku 18-67 lat mają prawo (bez obowiązku) do bezpłatnej nauki norweskiego przez rok od jej rozpoczęcia - po osiedleniu w gminie na podstawie umowy. Gmina musi też dać możliwość bezpłatnego egzaminu końcowego z norweskiego.
Źródło: lovdata.no - ustawa o integracji, § 37 d
Co daje Snakkemakker - i czego nie obiecuje
Snakkemakker to kurs duńskiego i norweskiego od pierwszych słów, po polsku, w krótkich codziennych lekcjach: słuchanie, powtórki i zdania z pracy, z urzędu i od lekarza. Na razie za darmo.
Uczciwie: przy 30 minutach dziennie realnie ok. A2 po roku, a poziom PD2 (ok. B1) po ok. dwóch latach. Nie obiecujemy wyniku egzaminu i nie zastępujemy kursu w szkole językowej - pomagamy osłuchać się z językiem i mówić na co dzień.
Zacznij naukę za darmoTo nie jest porada prawna. Wiążące są przepisy i decyzja urzędu w Twojej sprawie; ta strona tylko porządkuje to, co urzędy publikują.